Częstość występowania skolioz o niewielkim stopniu rozkłada się po równo u dziewcząt i chłopców, przy większych kątach natomiast, proporcje zmieniają się w kierunku przewagi procentowej dziewcząt.
Obecnie skoliozy ze względu na wielkość kątową skrzywienia wg Cobba dzieli się na trzy grupy/ stopnie:
- 10°-24°
- 25-40°
- 50° i powyżej
Skolioza idiopatyczna – przyczyny.
Etiologia choroby nie jest w pełni jasna. Najczęściej skolioza idiopatyczna ujawnia się w okresie szybkiego wzrostu kręgosłupa
Skolioza idiopatyczna -leczenie
W przypadku SI możemy mówić o poddawaniu jej terapii. Na podstawie wielkości kąta skrzywienia oraz prognoz co do ewentualnej progresji deformacji podejmujemy decyzję o formie leczenia.Współcześnie terapia skoliozy idiopatycznej bazuje na wielkości kątowej skrzywienia (Tabela 1).
| Stopień | Kąt Cobba | Historia naturalna | Postępowanie |
| - | <10° | Nie spełnia kryteriów rozpoznania SI | Obserwacja |
| I | 10°-24° | Nie można przewidzieć przebiegu | Obserwacja, Fizjoterapia |
| II | 25°-40° | Progresywne w okresie okołowzrostowym | Gorset, Fizjoterapia |
| III | >50° | Samoistna progresja w wieku dorosłym | Operacja, Fizjoterapia |
Skolioza idiopatyczna - leczenie zachowawcze
Głównym celem leczenia zachowawczego jest zatrzymanie progresji skrzywienia w okresie dojrzewania. Istotne jest również zapobieganie lub leczenie dysfunkcji układu oddechowego, zapobieganie lub leczenie zespołów bólowych kręgosłupa, a także poprawa wyglądu poprzez korekcję postawy ciała.
Skolioza idiopatyczna - rehabilitacja
Według rekomendacji SOSORT (Society on Scoliosis Orthopaedic and Rehabilitation Treatment) pierwszym etapem terapii dla niedojrzałych kostnie i biologicznie pacjentów z niewielkim skrzywieniem (10° – 24°) oraz jako uzupełnienie leczenia gorsetowego w przypadku większych kątowo skolioz (>25°) zalecana jest tzw. Specyficzna Fizjoterapia (PSSE – Physiotherapy Scoliosis Specific Exercises)
Metody zaliczane do Metod Specyficznych dla skolioz idiopatycznych powinny:
- być poparte dowodami naukowymi potwierdzającymi ich skuteczność i pozytywny wpływ na leczenie dzieci ze skolioza idiopatyczną (Evidence Base Medicine, Evidence Base Physiotherapy)
- edukować pacjenta oraz jego rodzinę
- zawierać trójpłaszczyznową czynną autokorekcję jako najważniejszy cel terapii
- uwzględniać ćwiczenia stabilizacyjne prowadzone w trakcie czynnej autokorekcji postawy ciała
- zawierać ćwiczenia czynnej autokorekcji postawy ciała w trakcie wykonywania czynności dnia codziennego (ADL – z ang. activities of a daily living). .
Nasi fizjoterapeuci kierują się kryteriami diagnostycznymi oraz terapeutycznymi zalecanymi przez SOSORT i w swojej pracy wykorzystują metody Specyficznej Fizjoterapii.
Najważniejszym celem specyficznej fizjoterapii jest wyuczenie czynnej trójpłaszczyznowej autokorekcji postawy ciała w pozycjach funkcjonalnych, czyli w siadzie i w staniu, które powinny być wykonywane w ciągu całego dnia (w szkolnej ławce, w domu przy lekcjach, przy posiłkach, czy też w staniu). W procesie terapii uwzględnione powinny być ćwiczenia oddechowe, zwłaszcza w przypadku skrzywień zlokalizowanych w odcinku piersiowym kręgosłupa. Asymetryczne ćwiczenia oddechowe stymulują prawidłowy Dzieci wręcz powinny być zachęcane do aktywnego trybu życia.
W przypadku uprawiania sportu na poziomie półprofesjonalnym lub profesjonalnym trening powinien zostać uzupełniony ćwiczeniami korekcyjnymi niwelującymi ewentualny negatywny wpływ uprawianej dyscypliny sportu.
Po leczeniu operacyjnym powrót do aktywności ruchowej jest możliwy po kilku miesiącach. Decyzja o powrocie do sportu jest podejmowana przez lekarza wykonującego zabieg.
wzorzec oddechowy. Ponadto wspomagają odtworzenie naturalnych krzywizn kręgosłupa poprzez rozciągnięcie tkanek po stronie wklęsłej oraz wzmocnienie mięśni po stronie wypukłej skrzywienia. Dodatkowo, wybrane ćwiczenia oddechowe mobilizujące stronę wklęsłą skrzywienia wykonuje się często w gorsecie korekcyjnym.
Skolioza idiopatyczna a sport
Pacjenci ze skoliozą idiopatyczną mogą uczestniczyć w zajęciach wychowania fizycznego
w pełnym ich zakresie. Jednak ze względu na ograniczoną ruchomość kręgosłupa powinni być oceniani łagodniej, zwłaszcza w przypadku ćwiczeń wymagających pełnej ruchomości kręgosłupa.
U dzieci leczonych z powodu skoliozy idiopatycznej nie ma przeciwwskazań do rekreacyjnego uprawiania sportu.
